پیشنهاد کتاب: پیام گم‌گشته (Mutant Message Down Under)

اخیراً کتابی به من پیشنهاد شد که از خواندن آن بسیار لذت بردم.

کتاب «پیام گم‌گشته»، داستان مارلو مورگان از سفری است که، طبق روایت نویسنده، همراه گروهی از بومیان استرالیا شکل گرفته است. مارلو از قبل برای این سفر برنامه‌ریزی نکرده و حتی آمادگی هم نداشته، اما درنهایت تجربه و یادگیری‌هایش خلاصهٔ این کتاب و راه و روش زندگی‌اش شد. مهارت‌هایی که در روایت کتاب از «مردم حقیقی» می‌آموزد، او را با نگاه تازه‌ای به زندگی آشنا می‌کند. این نوشته بیشتر برداشت من از مفاهیم کتاب است، نه یک نقد کامل ادبی یا منبعی دربارهٔ فرهنگ بومیان استرالیا.

خلاصهٔ داستان

ماجرا از این قرار است که نویسندهٔ کتاب، طبق روایت خودش، پزشک بوده و برای مدتی و برای همکاری در پروژه‌ای از آمریکا به استرالیا مهاجرت می‌کند. در حین این مأموریت، توجهش به شرایط بومیان استرالیا جلب می‌شود. مارلو سعی می‌کند برایشان کاری دست‌وپا کند و در این راه موفق می‌شود. بعد از مدتی و در پی خوشحالی از موفقیتش برای راه‌اندازی کسب‌وکاری کوچک، دعوت‌نامه‌ای از گروهی دریافت می‌کند که در کتاب «مردم حقیقی» نامیده می‌شوند.

در روایت کتاب، این گروه می‌خواستند از او تشکر کنند، ولی مراسم قدردانی طبق پیش‌بینی‌های مارلو پیش نمی‌رود و از مهمانی باشکوه به سفری چندماهه و بدون امکانات تبدیل می‌شود.

سفر او با بی‌میلی و نگرانی شروع می‌شود، ولی با یادگیری‌هایی عمیق از رابطهٔ انسان با طبیعت و جهان به پایان می‌رسد.

نوشتهٔ مرتبط: پیشنهاد فیلم: مستند خانه (تصویری از تعامل بشر با طبیعت)

پیام گم‌گشته برای ما

بعد از مدت کوتاهی مارلو به گم‌گشته تبدیل می‌شود. در این سفر چندماهه خبری از روزمرگی نیست و او صبح را با هیجان آغاز می‌کند و شب را با تعجب به آنچه دیده و شنیده، به پایان می‌رساند.

آنان معتقدند که در حقیقت فقط احساسات فرد در ارتباط با موضوعات گوناگون ثبت می‌شود. این عواطف و احساسات، در یکایک سلول‌های بدن، در ذرات شخصیت، در ذهن و در وجود ابدی به ثبت می‌رسند. بنابر عقیدۀ افراد قبیله، هنگامی که ادیان دربارۀ لزوم غذا دادن به گرسنگان و آب دادن به تشنگان صحبت می‌کنند، در واقع آب و غذای شخصی که به او آب و غذا داده می‌شود مهم نیست؛ بلکه احساس و عواطفی که شخص، هنگام ابراز محبت بی‌شائبه تجربه می‌کند، مهم است و به ثبت می‌رسد.
– بخشی از کتاب پیام گم‌گشته

این سفر چندماهه، دیدگاه مارلو را در تمام ابعاد تغییر می‌دهد و نگاهش به دنیا را وسیع‌تر می‌کند. او در ابتدا با تمام آموخته‌هایی که در مدت تحصیل و کار به‌دست آورده بود، نزد بومیان می‌رود؛ ولی پس از مدتی متوجه می‌شود تفاوت عمیقی میان کسب دانش و کسب خرد وجود دارد.

در جامعۀ ما پزشک به نزدیکان بیماری که انواع درمان‌های ممکن دربارۀ او به کار رفته و با این همه در وضعیت بحرانی و خطر مرگ به‌سر می‌برد، می‌گوید هرکاری که در توانش بوده، انجام داده است. بارها این عبارت را شنیده‌ام: «متأسفم. کار دیگری از ما ساخته نیست. اکنون همه چیز به لطف خدا بستگی دارد.» اما این جمله، به طرز خنده‌آوری وارونه است.
– بخشی از کتاب پیام گم‌گشته

یادگیری‌های من از گم‌گشته

در این کتاب، من هم درس‌هایی برای تأمل گرفتم و با نوعی نگاه متفاوت به زندگی بیشتر از پیش آشنا شدم. این برداشت‌ها را بیشتر به‌عنوان پرسش‌هایی برای زندگی خودم می‌فهمم، نه توصیفی قطعی از زندگی همهٔ بومیان استرالیا.

از این کتاب برای خودم یاد گرفتم که:

• به‌جای تکیهٔ کامل بر منطق، به احساس خود هم توجه کنم؛
• توانایی‌ها و استعدادهای خودم را بشناسم و برای بهتر شدنشان کوشش کنم؛
• زندگی را برپایهٔ نیازهای واقعی‌ام دنبال کنم؛
• درخواست‌هایم را فقط بر منفعت شخصی بنا نکنم و خیر جمعی را هم ببینم؛
• رابطه‌ام با دیگران را محدود به رابطه‌های خونی نکنم؛
• بدن و ذهنم را جدا از جهان نبینم.

افراد قبیلۀ مردم حقیقی، معتقد هستند که ما قربانیان تصادفی بیماری‌ها نیستیم و جسم ما تنها وسیلۀ ارتباطی بین آگاهی ابدی و والامرتبۀ ما با آگاهی شخصیتی ماست. اختلال در فعالیت بدن، این امکان را به ما می‌دهد تا بیندیشیم و زخم‌های واقعاً مهمی را که نیاز به درمان دارند، بررسی کنیم؛ زخم‌هایی هم‌چون روابط جریحه‌دار شده، شکاف‌های پدیدآمده در سیستم اعتقادی، ترس‌های عمیق درونی، کاهش‌یافتن ایمان به آفریدگار و عواطف خشن و خالی از مهر.
– بخشی از کتاب پیام گم‌گشته

نوشتهٔ مرتبط: چرا برای یادگیری باید مبتدی شوم؟

ابهام‌زدایی: واقعی یا داستان؟

پس از اتمام کتاب، در اینترنت به دنبال نویسنده و اطلاعات بیشتری در مورد کتاب گشتم. متوجه شدم دربارهٔ واقعی‌بودن روایت و شیوهٔ بازنمایی فرهنگ بومیان استرالیا اعتراض‌ها و اختلاف‌نظرهای جدی وجود دارد. ABC Radio National در گزارشی در سال ۲۰۲۴ به ادعاهای نادرست و آسیب‌زا دربارهٔ مردم بومی استرالیا اشاره کرده و از اعتراض رابرت اگینگتون و سازمان Dumbartung نوشته است. گزارش خود Dumbartung نیز نگرانی‌ها و اعتراض‌های مشخصی را دربارهٔ تحریف فرهنگی ثبت می‌کند. این منابع را برای نسبت دادن دیدگاه‌ها می‌آورم، نه برای ادعای نظر یکدست تمام بومیان استرالیا.

منبع: ABC Radio National — https://www.abc.net.au/listen/programs/the-book-show/fakes-and-frauds-mutant-message-down-under-marlo-morgan/102382346

گزارش Dumbartung — https://dumbartung.org.au/mutant-message-down-under-campaign/

اما به نظرم، حتی اگر بخش‌هایی از این روایت واقعی یا خیالی باشد، بعضی از حرف‌های کتاب قابل‌تأمل و باارزش است. برای من داستان ایشان، فارغ از داوری دربارهٔ واقعیت سفر، با مفهوم و اصل زندگی هماهنگ است.

پس شما هم می‌توانید این کتاب را به انتخاب خودتان به‌عنوان یک روایت ادبی و معنوی بخوانید؛ اما بهتر است آن را منبع مستند یا مردم‌نگارانه دربارهٔ بومیان استرالیا در نظر نگیرید.

امیدوارم از خواندنش لذت ببرید و اگر کتاب را خوانده‌اید، خوشحال می‌شوم بدانم کدام بخش آن برای شما قابل‌تأمل‌تر بوده است.

*به پیشنهادهای دیگر در «باغ عدن» نیز سر بزنید. ممکن است از آنها هم لذت ببرید.